Rusça Zaman bildiren zarflar:

Zaman bildiren zarflar:     Süreleri gösteren zarflar:  Время от времени Zaman zaman Иногда Bazen Временами Bazen ile aynı anlamda Всегда Her zaman Часто Sık sık Редко Seyrek Почти всегда Hemen hemen her zaman Почти никогда Hemen hemen hiçbir zaman Очень редко Çok az Очень часто Çok sık Никогда Hiçbir zaman Всё время Durmadan, her zaman Временно Geçici olarak Постоянно Devamlı * «почти» - hemen hemen, adeta; ‘всегда’, ‘никогда’ kelimeleri ile sözün anlamını biraz yumuşatıyor. Hareketin sıklığını gösteren zarflar:  Раз в год Senede bir (yılda bir) Раз в месяц Ayda bir Раз в неделю Haftada bir Раз в день Günde bir      Hareketin yavaşlığını gösteren zarflar:  Шаг за шагом Adım adım Постепенно Yavaş yavaş День за днём Günden güne Год за годом Seneden seneye  (yıldan yıla) Изо дня в день Günden güne Из года в год Год за годом ile aynı anlamda Год от года День от дня Изо дня в день aynı anlamda Со временем Zamanla       Hareketlerin aynı zamanda edilmesini gösteren zarflar:  В это время O anda Тем временем В этот момент В ту же секунду Aynı saniyede В ту же минуту Aynı dakikada Одновременно В это время ile aynı anlamda В ближайшее время Yakında В последнее время Son zaman В тот же час Aynı saatte Hareketin ne zamana kadar yapılmasını gösteren zarflar:  Допоздна Geç saatlere kadar До завтра Yarına kadar (yarın görüşürüz olarak sık sık kullanılır) До следующей пятницы Önümüzdeki cumaya kadar До понедельника Pazartesiye kadar До полуночи Gece yarısına kadar До полудня Öğleye kadar До трёх часов Saat üçe kadar      Hareketin zamanını gösteren zarflar:  Когда ...dığı zaman Тогда O zaman Теперь Şimdi Когда-нибудь Bir zaman Когда-то Ne zaman, geçmişte, bir tarihte Потом Sonra Сейчас Şimdi Позже Daha sonra Раньше Daha erken Некогда Hiçbir zaman Немедленно Hemen Нескоро Daha sonra Скоро Birazdan Немного погодя Birazdan, ‘biraz bekleyince’ Сейчас же Hemen  * «некогда»'nın ikinci anlaması – vaktım yok! Örnek: мне некогда! – vaktım yok!        Hareketin eskiliğini gösteren zarflar:  Давно Eskiden beri Уже давно С давних времен ‘давно’ ile aynı anlamda, ama hareketin daha erken başlamasını gösteriyor С давних пор Издавна Давным-давно Сто лет Konuşma cümlesi. ‘eskiden beri’ ile aynı anlamda. Sözü sözüne ‘100 yıl’ demek. Mesela: Я тебя сто лет не видел – seni çoktan beri görmüyorum! Недавно Biraz önce, deminden beri С прошлой субботы Geçen cumartesiden beri Со вчерашнего дня Dünden beri С прошлого года Geçen seneden beri С часу дня Gündüz saat birden beri С самого утра Sabahtan beri С тех пор O zamandan beri

RUSÇA’DA SAAT NASIL SÖYLENİR

Rusça’da saatin söylenişi güç gibi görünse de bir iki basit kuralı aklınıza yazdıktan sonra aslında çok da zor olmadığının farkına varacaksınız. 

1. Saat başları şöyle söylenir 

Rusça’da, 24 saatlik sistem kullanılabildiği gibi, 12 saatlik sistem de kullanılmaktadır. Bu durumda saatin hangi zaman dilimine ait olduğunu belirten, утра (sabah), дня (gündüz), ночи (gece), вечера (akşam) kelimeleriyle, söylenen saatin günün hangi diliminde bulunduğunu anlıyoruz.

Saat bir için iki ifade vardır: “час” ya da “один час” karşılıklarının her ikisi de doğrudur. Saat 2,3,4’ün sonuna “часа” gelirken, 5 ile 12 arasında “часов”dur.
Ровно ise, bizde de kullanılan şekliyle “saat tam...” demektir. 

Örnekler:

1:00	час ночи ve ya один час ночи
2:00	два часа ночи
15:00	три часа дня
17:00	пять часов вечера
22:00	десять часов вечера
3:00	три часа ровно

2. Geçe ve kalanın söylenişi
Aşağıdaki tabloda da göreceğiniz gibi buçuğa kadar ve buçuktan sonrası farklı söylenmektedir: Buçuğa kadarki kısımda, bir sonraki saatten (5 geçe için) beş dakika alınmış gibi bir mantık güdülmektedir. Buçuktan sonrası için ise, bir sonraki saatten şu kadar dakika eksik denmektedir.

Buradan hareketle şöyle bir kullanım mevcuttur: Saat 1 ile 2 arası adlandırılırkenвторой час ikinci saat denir. Aynı şekilde 2 ile 3 arası третий час üçüncü saat…vb. şeklinde devam eder.

Buçuktan öncesi için geçen dakikalar + минут а / мин у ты/ минут + bir sonraki saat(ismin –in halinde) formülünü uyguluyoruz.

Buçuktan sonrası için ise без + kalan dakikalar +( минут/ мин у ты ) + bir sonraki saat(yalın halde) formülünü uyguluyoruz. 15 kalalarda ise bizdeki gibi çeyrek lafını da kullanabiliyoruz ve без четверти diyoruz.

Buçuktan öncesinde bir sonraki saati, ismin –in haline belirtiyoruz (ismin halleri dersinde detaylı bilgi bulacaksınız), первого, второго, третьего, четвёртого, пятого…vb. 

Buçuktan sonrası için, hangi saatten eksik isek, yani bir sonraki saat hangisi ise onu yalın halinde kullanılıyoruz: час, два, три gibi… 

Geçen dakikalar için ise 5,10,15…vb. için минут, 1 ve 21 için минута, 2,3,4,22,23,24 için мин у ты kullanılır. 30larda ise полов и на denir. 15 geçelerde de четверть de kullanılabilir. 

Ör: четверть девя того (8:15) , двадцать две мин у ты десятого (9:22), полов и на пятого (4:30)

2:05	2 часа 5 минут	5 минут третьего
2:10	2 часа 10 минут	10 минут третьего
2:15	2 часа 15 минут	15 минут третьего
2:20	2 часа 20 минут	20 минут третьего
2:25	2 часа 25 минут	25 минут третьего
2:30	2 часа 30 минут	полтретьего
2:35	2 часа 35 минут	без двадцати пяти три
2:40	2 часа 40 минут	без двадцати три
2:45	2 часа 45 минут	без пятнадцати три / без четверти три
2:50	2 часа 50 минут	без десяти три
2:55	2 часа 55 минут	без пяти три

3. Saat şu şekillerde sorulur

Aşağıda saatin kaç şekilde sorulabileceği ile ilgili kalıplar bulacaksınız: -Который час?

Saat kaç?	Который час?
Saat kaç? ( konu ş ma dili )	Сколько времени ?
Affedersiniz,saat kaç söyler misiniz?	Извините, вы не (под)скажете, сколько времени?
Affedersiniz saat kaç acaba?	Извините, вы время не (под)скажете?
-Affedersiniz saati söyleyebilir misiniz?	Извините, вы не (под)скажете, который час?

4. Saatle ve zamanla ilgili diğer kalıplar

(Мои) часы остают	Saat(im) geri kalıyor
(Мои) часы спешат	Saat(im) ileri gidiyor
Часы идут правильно	Saat doğru
Время не ждёт	Zaman beklemiyor
Время идёт	Zaman geçiyor
Через час	Bir saat sonra
Через два часа	İki saat sonra
Ка к до лго	Ne kadar zaman?
В к отор ом часу?	Saat kaçta?
До которого часа?	Saat kaça kadar?
Сейчас три часа	Saat şimdi üç
Четыре часа ровно	Saat tam dört
Полчаса	Yarım saat
Полтора часа	Bir buçuk saat
Полночь	Gece yarısı
Полдень	Gün ortası
в четверть третьего	İki onbeşte
в половине третьего	İki otuzda
половина второго	1:30
половина третьего	2:30

5. Bilinmesi gerekenler 

Час kelimesi iki anlama gelmektedir.

• saat objesinin kendisi
• 60 dakikalık zaman dilimi

Час ы kelimesi ise час kelimesinin çoğul halidir. Aynı zamanda kronometre demektir ve çoğul olarak kullanılır.

Hareket fiillerinin grupları.

Rusçadaki hareket fiilleri birkaç gruba parçalanıyor.

Genellikle 1 ve 2 guruptaki hareket fiilleri çiftlerle birleşiyor (örnekler): 

1 grup	2 grup
Идти	Ходить	Gitmek
Ехать	Ездить	Gitmek (taşıt araçları ile)
Бежать	Бегать	Koşmak
Лететь	Летать	Uçmak
Плыть	Плавать	Yüzmek
Нести	Носить	Getirmek
Везти	Возить	Götürmek
Лезть	Лазить	Tırmanmak, (cepleri) karıştırmak
Тащить	Таскать	Çekmek, taşımak
Гнать	Гонять	1. Sürmek, 2. kovmak, 3.                                          agroyalan söylemek
Брести	Бродить	Dolaşmak
Ползти	Ползать	Sürünmek
Катить	Катать	1. Yuvarlamak, 2. gezdirmek

Grup 1.

Birinci guruptaki fiiller: идти, ехать, лететь, плыть, бежать, нести, везти ve başka.

Birinci guruptaki hareket fiilleri tek taraflı hareketten bahsediyor. Mesela:

- Куда ты идешь? (nereye gidiyorsun (şimdi))
- Я иду в аптеку. (eczaneye gidiyorum (şimdi))


Şimdiki zaman (örnek)

  

Gelecek zaman genellikle -по öneki ile yapılıyor. Mesela:

  

Geçmiş zaman genel kurallara göre yapılıyor. Bakın:

Когда мне стало грустно, я на улицу пошел (canım sıkılınca ben kalkıp sokağa çıktım).

Grup 2.

İkinci guruptaki fiiller: ходить, ездить, летать, плавать, бегать, носить, водить, возить ve saire.

İkinci guruptaki fiiller bazen doğrultusuz hareketten bahsediyor. Mesela:

Дети бегают во дворе (çocuklar avluda koşuyor (nerede koşuyor bellidir ama nereye koşuyor belli değil)).

Tekrar harekettende bahsediyor:

Я раз в неделю езжу к матери (ben haftada bir kez anneme giderim (yani devamlı gidip gelirim) 
Ve üçüncü: beceriden bahsediyor. Mesela:

Я умею плавать (ben yüzmeyi bilirim).

Şimdiki zaman:

  

Gelecek zaman:

    

Geçmiş zaman genel kurallara göre yapılıyor. 

Когда мне было грустно, я по улице ходил (canım sıkılınca ben kalkıp sokakları geziyordum).